ವೆನಿಜುವೆಲಾ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಪಲ್ಲಟಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿಕೋಲಾಸ್ ಮದುರೋ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವೆನಿಜುವೆಲಾದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಆರಂಭವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ.
ವೆನಿಜುವೆಲಾ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಮೀಸಲು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶ. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅದು ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ, ಹೈಪರ್ಇನ್ಫ್ಲೇಷನ್, ರಾಜಕೀಯ ದಮನ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಹ್ಯೂಗೋ ಚಾವೆಜ್ ಅವರ ಸಮಾಜವಾದಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಿಕೋಲಾಸ್ ಮದುರೋ ಅವರು 2013ರಿಂದ ದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಆಡಳಿತವು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ದುರ್ನೀತಿಯ ಆರೋಪಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪ ಇದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು :ವಿವಾದಿತ ಚುನಾವಣೆಯಿಂದ ಸೇನಾ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದವರೆಗೆ
2024ರ ಜುಲೈಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯು ವೆನಿಜುವೆಲಾದ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. ಮದುರೋ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂರನೇ ಅವಧಿಗೆ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇನೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಡ್ಮಂಡೋ ಗೊಂಜಾಲೆಜ್ ಅವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ವಿರೋಧಿ ನಾಯಕಿ ಮಾರಿಯಾ ಕೊರಿನಾ ಮಚಾಡೋ ಅವರು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮತದಾನ ಅಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಲ್ಲ ಎಂದೂ ಖಂಡಿಸಿದ್ದವು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವು ತಾವು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮತಗಟ್ಟೆ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಗೊಂಜಾಲೆಜ್ ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.
ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಮದುರೋ ಅವರು 2025ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳು ಗೊಂಜಾಲೆಜ್ ಅವರನ್ನು ನಿಜವಾದ ಗೆಲುವಿನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದವು. ಮಚಾಡೋ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಪಡೆದರು.ಅವರ ಜನತಾಂತ್ರಿಕ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಲಿದು ಬಂದಿತ್ತು.
2025ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಆಡಳಿತವು ಮದುರೋ ವಿರುದ್ಧದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಮದುರೋ ಅವರನ್ನು ಡ್ರಗ್ ಟ್ರಾಫಿಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಕೋ-ಟೆರರಿಸಂನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಸೆರೆಗೆ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಬಹುಮಾನ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಡ್ರಗ್ ದೋಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದು ಆರಂಭವಾಯಿತು.
2026ರ ಜನವರಿ 3 ರಂದು ಅಮೆರಿಕ ಸೇನೆಯು “ಆಪರೇಷನ್ ಆಬ್ಸಲ್ಯೂಟ್ ರಿಸಾಲ್ವ್” ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರಕಾಸ್ನಲ್ಲಿ ವಾಯುದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಮದುರೋ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಸಿಲಿಯಾ ಫ್ಲೋರೆಸ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿತು. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು “ನಾವು ವೆನಿಜುವೆಲಾವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿವರ್ತನೆಯವರೆಗೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಯುಎನ್ ಸೆಕ್ರಟರಿ ಜನರಲ್ ಅಂಟೋನಿಯೋ ಗುಟೆರೆಸ್ ಅವರು ಇದನ್ನು “ಅಪಾಯಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ” ಎಂದು ಕರೆದರು. ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಕ್ಯೂಬಾ ಮತ್ತು ಹಲವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ದೇಶಗಳು ಖಂಡನೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು.
ವೆನಿಜುವೆಲಾದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ ಡೆಲ್ಸಿ ರೋಡ್ರಿಗ್ಜ್ ಅವರನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಇದನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅನಿಶ್ಚಿತ.
ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ: ಕುಸಿತದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಚೇತರಿಕೆಯವರೆಗೆ
ವೆನಿಜುವೆಲಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ತೈಲದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಮೀಸಲು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಕುಸಿದಿದೆ. 2014ರಿಂದ 2021ರವರೆಗೆದೇಶದ ಜಿಡಿಪಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಕುಸಿದಿತ್ತು.– ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪೀಸ್ಟೈಮ್ ಕುಸಿತ. ಹೈಪರ್ಇನ್ಫ್ಲೇಷನ್ 2018ರಲ್ಲಿ 130,೦೦೦% ತಲುಪಿತು. ಆಹಾರ ಕೊರತೆ, ಔಷಧಿ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು 8 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರ ವಲಸೆ ನಡೆಯಿತು.
2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂತು. ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಹೆಚ್ಚಿ ಸುಮಾರು 1 ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಡಿಪಿ 9% ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿತು, ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೂಲಗಳು 3-5% ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇನ್ಫ್ಲೇಷನ್ 60-18೦% ನಡುವೆ ಇತ್ತು. ಬೊಲಿವಾರ್ ಮೌಲ್ಯ 8೦% ಕುಸಿಯಿತು. ಬಡತನ ದರ ಸುಮಾರು 5೦-8೦% ಇತ್ತು.ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹದಗೆಡಿಸಿದವು. ತೈಲ ರಫ್ತು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು, ಹೂಡಿಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಪಿಡಿವಿಎಸ್ಎ (ರಾಜ್ಯ ತೈಲ ಕಂಪನಿ)ಯು ಹಳೆಯದಾದ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದೆ. ಮರುನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ 58 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅಂದಾಜು.
ಮದುರೋ ಅವರ ತೆರವುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ನಂತರ ಆರ್ಥಿಕ ಭವಿಷ್ಯ ಅನಿಶ್ಚಿತ. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಅಮೆರಿಕ ಕಂಪನಿಗಳು ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಂಡನೆಯಿಂದ ಸವಾಲುಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಮುಂದಿನ ದಾರಿ: ಆಶೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕ
ವೆನಿಜುವೆಲಾದ ಜನರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮದುರೋ ಅವರ ತೆರವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಆರಂಭವೇ ಎಂದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಭಾವಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಹೊಸ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ಸಂಧಾನ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಅಗತ್ಯ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ವೆನಿಜುವೆಲಾ ಹೊಸ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ.ಹಾಗಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸೋಣ.
ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಆಚಾರಿ,9482189367
