ಕಾಗದದಿಂದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು

ಆಸ್ಟೆಲಿಯಾ ತನ್ನ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಕರೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರೂ, ಸುಮಾರು 60 ದೇಶಗಳು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಆಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಐದು ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಭಾರತ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಕಳೆದ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಆರ್‌ಬಿಐ ಕರೆನ್ಸಿ ಮುದ್ರಣ ಅಂಗಸAಸ್ಥೆಯು ಎಂಬೆಡೆಡ್ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ÷್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ 3.4 ಕೋಟಿ ಪಾಲಿಮರ್ ಹಾಳೆಗಳಿಗೆ ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ. ಇದು 2009 ರ ಮೂಲ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ನಂತರ ಅನುಷ್ಠಾನದತ್ತ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖಬೆಲೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಹತ್ತಿ-ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ 2.5 ರಿಂದ 4 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳಿಗೆ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದಿಂದ ಪಡೆದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶೇಷವಾದ ಬೈಯಾಕ್ಸಿಯಲ್ ಆಧಾರಿತ ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಬAಧ ಹೊಂದಿರುವ ವಲಯವೂ ಆಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.
ಪಾಲಿಮರ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಬಾಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾಲ ಚಕ್ರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಗದು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಕಡಿಮೆ-ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟುಗಳ ಮುಖಬೆಲೆಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಮೀರಬಹುದು ಎಂಬ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಅದರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವು ಕರೆನ್ಸಿಯ ಮೌಲ್ಯದ 20-24% ರಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಅನುಭವದಿಂದ ಕಂಡುಕೊAಡಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಕಡಿಮೆ ಬದಲಿ ಆವರ್ತನವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ರೂ.10 ಮತ್ತು ರೂ.20 ನೋಟುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅತ್ಯಧಿಕ ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಕ್ಷೀಣತೆಯನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಿ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್‌ಬಿಐ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರೂ. 500 ನೋಟು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಮುಖ ಬೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕಡಿಮೆ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಕಾಲ ಚಕ್ರ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಕಾಳಜಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಂಭಿಕ ಇಂಗಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಮರುಬಳಕೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿಯೋಜಿಸಿದ ದಿ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಇನ್ಸಿ÷್ಟಟ್ಯೂಟ್ (ಟಿಇಆರ್‌ಐ) ನಡೆಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಯನವು ವಿಸ್ತöÈತ ಪರಿಚಲನೆಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ನೋಟುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗೆ ಕಾಗದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇಂಗಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ದೇಶವು ನಗದು-ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಆರ್‌ಬಿಐನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕ್ರಮದ ಹಿಂದಿನ ತರ್ಕವು ಬಂದಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು ಸಮರ್ಥನೀಯವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತವು ಜಾಗತಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕಾರಣ, ಭಾರತವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಭಾರತವು ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್‌ಗಾಗಿ ಆಮದಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶೀಯ ಬಳಕೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟಿದೆ. ಪಾಲಿಮರ್ ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್‌ನಿಂದÀ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದಲ್ಲವೆ ?
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ? ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (ಯುಪಿಐ) ಈಗ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 24,000 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ 85% ರಷ್ಟಿದೆ, ಆದರೆ 2016-17ರಲ್ಲಿ ನೋಟು ನಿಷೇಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ 8.7% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದ ಕರೆನ್ಸಿ-ಟು-ಜಿಡಿಪಿ ಅನುಪಾತ (ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ನಗದು ಶೇಕಡಾವಾರು), ಪಾವತಿ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 11% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
ಆರ್‌ಬಿಐ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿತ್ತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದ್ವಂದ್ವತೆ ಅಥವಾ ಕರೆನ್ಸಿ ಬೇಡಿಕೆ ವಿರೋಧಾಭಾಸವು, ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಡುವೆ ಯುಪಿಐ ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ, ಇದು 2025-26 ರ ವೇಳೆಗೆ ರೂ. 41 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ವೆಚ್ಚದ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆದಾಯ ಹೇಳಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಭದ್ರತಾ ಮುದ್ರಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2023-24 ರಲ್ಲಿ ರೂ. 5,101 ಕೋಟಿ, ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2024-25 ರಲ್ಲಿ ರೂ. 6,373 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ರೂ. 4,875 ಕೋಟಿ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ನೋಟುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮರು ಪೂರಣಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ರೂ. 5,000 ಕೋಟಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 20-24 ಬಿಲಿಯನ್ ಬಳಸಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕೆಳ ಮುಖಬೆಲೆಯವು, ಅದರ ಕ್ಲೀನ್ ನೋಟ್ ನೀತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ.
ವಿಶೇಷ ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ತಲಾಧಾರಗಳು, ಪಾರದರ್ಶಕ ಕಿಟಕಿಗಳು, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಕಲಿ ವಿರೋಧಿ ವೈಶಿಷ್ಟ÷್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮುದ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹತ್ತಿ-ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ 30-60% ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೆಚ್ಚಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಎಟಿಎಂಗಳು, ಕರೆನ್ಸಿ ವಿಂಗಡಣೆ ಯಂತ್ರಗಳು, ವೆಂಡಿAಗ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನೋಟ್ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮರುಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯದ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು. ಆರಂಭಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ನಗದು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ನ ಸಂಶೋಧನೆ, ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ (2016) ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನೋಟು ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚವು ಬಹುತೇಕ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅದೇ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದಿನ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಎರಡು ಹೊಸ ಸರಣಿಯ ನೋಟುಗಳ (ರೂ.500 ಮತ್ತು ರೂ.2000) ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯಿಂದ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ ನಂತರ, ರೂ. 200 ಅನ್ನು ಸಹ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ನೋಟಿನ ಸರಾಸರಿ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚವು ಇದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಇದು 2016 ರ ಮೊದಲು ರೂ. 1.5 ರಿಂದ ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂ. 2.7 ಕ್ಕೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ ಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಮುದ್ರಣದ ಕನಿಷ್ಠ ವೆಚ್ಚಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪೂರೈಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
2009 ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಬಿಐ ಮೊದಲು 100 ಕೋಟಿ ರೂ. 10 ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿತು. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಐದು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು – ಕೊಚ್ಚಿ, ಮೈಸೂರು, ಜೈಪುರ, ಭುವನೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಶಿಮ್ಲಾ – ಅವುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಶೆಲ್ಫ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 2013 ಮತ್ತು 2014 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ನೋಟು ರದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸರಣಿಯ ಮುದ್ರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಅದರ ಪೂರಕ ವೆಚ್ಚಗಳಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆಯು ಮೌನವಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟ್ ಮುದ್ರಣವು ಆಗಸ್ಟ್ 18 ರೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನೋಟ್ ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಅಪಾರದರ್ಶಕ ಪಾಲಿಮರ್ ತಲಾಧಾರ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಅರ್ಹ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟಿçÃಯ ತಯಾರಕರನ್ನು ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ ಸಂಜಯ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಪಾಲಿಮರ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯ ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತವು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭೌತಿಕ ನಗದುಗಾಗಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬೇಡಿಕೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಾಲಿಮರ್ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕರೆನ್ಸಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಅದರ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯುಪಿಐ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ರೂ. 41 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ ಕರೆನ್ಸಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನಗದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವೈಚಾರಿಕ ತರ್ಕ- ವಿಮರ್ಶೆ- ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇಳುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಾಗದು.
– ರವಿಕುಮಾರ್, ಊರ್ಡಿಗೆರೆ